Anayasa Mahkemesi'nin 64. Kuruluş yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen törende konuşan Başkan Kadir Özkaya, '2025 yılı, başvuru yoğunluğunun devam ettiği bir yıl olmuştur, bu kapsamda mahkememiz tarafından sonuçlandırılan başvuru sayısı 71 bin 175'e ulaşmıştır. Başvuruları karşılama oranı yaklaşık yüzde 111 olarak gerçekleşmiştir. Böylece, aynı yıl içerisinde yapılan başvurulardan daha fazlası sonuçlandırılmış ve derdest dosya sayısında azalma sağlanmıştır' dedi.
Anayasa Mahkemesinin 64. kuruluş yıldönümü ve Anayasa Mahkemesi üyeliğine seçilen Şaban Kazdal için and içme töreni düzenlendi. Yüce Divan Salonu'nda düzenlenen törene Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Adalet Bakanı Akın Gürlek, Ankara Cumhuriyet Başsavcısı Gökhan Karaköse ile yüksek yargı organlarının üyeleri katıldı. Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya, törende yaptığı konuşmada yeni seçilen üye Şaban Kazdal'ı tebrik ederek kendisine görevinde başarılar diledi.
'Mahkememize göre adalet, hakkı esas alarak hareket etmektir'
Başkan Özkaya hukukun üstünlüğü bağlamında Anayasa Mahkemesi'nin bağlı olduğu değerlerin başında hiç kuşkusuz adalet geldiğini söyleyerek, 'Mahkememize göre adalet, her bir şeyi yerli yerine koymak, hakkı esas alarak hareket etmektir, hakkaniyete uygun hüküm kurmaktır. Hem ahlaki hem de hukuki bir kavramdır. Zıddı zulümdür, zorbalıktır, haddi aşmaktır. Bazen hak edene hakkını vermek bazen de hak etmeyene hak etmediğini vermemektir. Hukuk önünde eşit olmaktır. Hiç kimseye soyundan, inancından, makamından ya da başka herhangi bir sebepten dolayı ayrıcalık göstermemek; ayrımcılık yapmamaktır. Devletin varlığının ve meşruiyetinin ölçüsüdür. Kainatı ayakta tutandır. Köklü düşünce geleneğimizde adalet, bireysel ilişkilerden devlet düzenine kadar uzanan geniş bir alanda temel ölçü olarak kabul edilmiştir. Adalet, kadimden beri gerek ilahi kaynaklarda gerek beşeri sistemlerde yüceltilen bir gaye olmuştur' diye konuştu.
Başkan Özkaya konuşmasına şöyle devam etti:
'Yargısal diyaloğu daha yaygın ve daha etkin hale getirmek için hakim ve savcılarımızla bölge toplantıları gerçekleştiriyoruz. Bu toplantılarda, bireysel başvurularda verilen ihlal kararlarının hem başvurucular açısından hem de objektif etkileri bakımından sonuçlarını değerlendiriyor, adaletin en süratli şekilde tecellisi için çözüm yolları arıyoruz. Üniversiteler ve akademik dünya ile sürekli iletişim hâlinde olan mahkememiz, hukuk ve yargı alanındaki bilimsel etkinliklerde aktif bir rol üstlenmektedir. Anayasa yargısı alanına ilgi duyan ve bu alanda tecrübe kazanmak isteyen hâkim ve savcı yardımcıları, avukat stajyerleri ile hukuk fakültesi öğrencilerine Mahkememizde staj imkânı sunuyoruz. Yürüttüğümüz tüm bu çalışmalar aracılığıyla, bir Yüksek Mahkeme olarak yalnızca bugünün kararlarını vermediğimizi, yarınların adaletini tesis edecek genç hukukçulara 64 yıllık birikimimizi güçlü bir bilinçle aktarma gayretinde olduğumuzu ifade etmek isterim.'
'Sonuçlandırılan başvuru sayısı 71 bin 175'e ulaşmıştır'
AYM'nin görev ve yetkisine giren tüm alanlarda icra ettiği çalışmaların sonuçlarını paylaşan Özkaya, 'Bireysel başvuru sisteminin kabul edildiği tarihten itibaren geçen süreçte Anayasa Mahkemesine yapılan toplam başvuru sayısı 700 bini geçmiştir. Geride kalan 14 yıl boyunca bu başvuruların büyük bir kısmı karara bağlanarak önemli bir içtihat birikimi oluşturulmuştur. Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru mekanizmasındaki etkin rolü, insan haklarının korunması ve ihlallerin önlenmesi açısından büyük bir önem taşımaktadır. Ancak bu süreçte karşılaşılan en önemli zorluklardan biri, her yıl artan başvuru sayısının oluşturduğu yoğunluktur. Nitekim 2025 yılı, başvuru yoğunluğunun devam ettiği bir yıl olmuştur, bu kapsamda mahkememiz tarafından sonuçlandırılan başvuru sayısı 71 bin 175'e ulaşmıştır. Başvuruları karşılama oranı yaklaşık yüzde 111 olarak gerçekleşmiştir. Böylece, aynı yıl içerisinde yapılan başvurulardan daha fazlası sonuçlandırılmış ve derdest dosya sayısında azalma sağlanmıştır. Norm denetimi alanında ise 51 iptal davası ve 226 itiraz başvurusu olmak üzere toplam 277 başvuru yapılmış, önceki yıldan devredenlerle birlikte 43'ü iptal davası, 235'i itiraz başvurusu olmak üzere toplam 278 dava karara bağlanmıştır. Bu alanda da başvuruları karşılama oranı yüzde 100'ün üzerinde gerçekleşmiştir' diye konuştu.
'Mahkememiz, siyasi parti kapatma davalarına ilişkin inceleme süreçlerinde de önemli bir hızlanma sağlanmıştır'
Özkaya, 2025 yılı içerisinde siyasi parti mali denetimine ilişkin 128 başvuru yapıldığını, önceki yıldan devreden dosyalarla birlikte toplam 164 dosyanın karara bağlandığını ifade ederek, 'Mahkememiz, Yüce Divan sıfatıyla yürüttüğü yargılamalarda biri hariç tüm davaları karara bağlamıştır. Bunun yanı sıra siyasi parti kapatma davalarına ilişkin inceleme süreçlerinde de önemli bir hızlanma sağlanmıştır. Anayasa Mahkemesinin karşı karşıya olduğu yoğun iş yükü, bir yönüyle bireysel başvuru mekanizmasına duyulan güvenin bir göstergesi olarak değerlendirilebilir. Ancak bu durum, aynı zamanda Mahkemenin mevcut kapasitesini zorlayan yapısal ve pratik sorunları da beraberinde getirmektedir. Mahkememiz, artan iş yüküne rağmen başvuruların etkin ve makul sürede sonuçlandırılabilmesi amacıyla çeşitli tedbirler almaya devam etmektedir' dedi.
Tören, yeni seçilen üye Şaban Kazdal'ın yemin etmesinin ardından noktalandı.
