Demokrasinin evrenselliğini ve insan haklarının herkes için eşit biçimde geçerli olduğunu savunanlar, neden bu değerleri kendi toplumları, ülkeleri veya mensup oldukları dinlerin dışındaki insanlar için aynı ölçüde savunmamaktadır? Eğer insan hakları gerçekten evrenselse, bir insanın hangi coğrafyada doğduğu, hangi etnik kimliğe mensup olduğu, hangi dili konuştuğu veya hangi inanca sahip bulunduğu onun haklarının değerini değiştirmemelidir.
Demokrasi yalnızca belirli coğrafyalarda, belirli toplumlar veya güçlü devletlerin vatandaşları için savunulabilecek bir değer değildir. Adaletin ve insan haklarının gerçek anlamı, ancak hiçbir ayrım gözetilmeksizin herkes için savunulduğunda ortaya çıkar. Çünkü insan onuru; siyasi çıkarlarla, ekonomik hesaplarla veya uluslararası ittifaklarla ölçülemez.
Eğer demokrasi, adalet ve insan hakları gerçekten evrensel değerlerse, Filistin halkı da bu değerlerin eşit ve doğal muhatabıdır.
Gazze’de bombaların ve yıkımın gölgesinde yaşam mücadelesi veren çocukların, evlerini ve ailelerini kaybeden sivillerin yaşam hakkı, dünyanın herhangi bir yerindeki insanların yaşam hakkından daha az değerli değildir. Filistin’de yaşanan acılar karşısında sessiz kalırken insan haklarından söz etmek, evrensellik iddiasının en temel çelişkilerinden birini oluşturmaktadır.
Ancak Ortadoğu’daki insanlık dramı yalnızca Filistin ile sınırlı değildir. Suriye’de yıllardır süren savaş, milyonlarca insanı yerinden etmiş; aileleri parçalamış ve toplumun geleceğini derinden etkilemiştir. Yemen’de çatışmaların, yoksulluğun ve insani krizin ağır yükünü çoğu zaman siviller ve çocuklar taşımaktadır. Irak’ta yıllardır devam eden savaşların, dış müdahalelerin ve siyasi istikrarsızlığın bedelini yine en çok halk ödemiştir.
Ortadoğu’nun farklı bölgelerinde yaşayan Kürtler, Araplar, Türkmenler, Süryaniler ve diğer topluluklar da tarih boyunca savaşların, baskıların, ayrımcılığın ve hak ihlallerinin çeşitli biçimleriyle karşı karşıya kalmıştır. Bir insanın ana dilini konuşmak, kültürünü yaşatmak, inancını özgürce yaşamak ve insan onuruna yakışır bir hayat sürmek istemesi, hiçbir toplum için suç veya tehdit olarak görülmemelidir.
İnsan hakları yalnızca güçlü devletlerin vatandaşları için geçerli olamaz. Bir toplumun hak ihlallerine karşı güçlü bir tepki gösterirken, başka bir toplumun yaşadığı benzer acılar karşısında sessiz kalmak; demokrasiye ve insan haklarına ilkesel bir bağlılık değil, seçici bir yaklaşım anlamına gelir. Evrensel değerler, ancak herkes için savunulduğunda evrenseldir.
Bugün dünyanın bir bölgesinde öldürülen çocukların acısını “insanlık dramı” olarak tanımlarken, başka bir bölgede aynı acıları yaşayan çocuklar için sessiz kalmak, insanlığın ortak vicdanıyla bağdaşmaz. Çünkü bir annenin gözyaşı Filistin’de de aynı anlamı taşır, Suriye’de de, Yemen’de de, Irak’ta da. Acının dini, dili, ırkı veya milliyeti yoktur. Zulüm, nerede ve kime karşı yapılırsa yapılsın, insanlık onuruna yönelmiş bir saldırıdır.
Gerçek demokrasi, yalnızca kendi vatandaşının haklarını savunmak değildir. Gerçek adalet, yalnızca kendine yakın olanlar için adalet istemek değildir. Gerçek insanlık ise yalnızca kendi toplumunun acısına üzülmek anlamına gelmez. İnsanlık, başkasının acısını da kendi acısı kadar önemli görebilme erdemidir.
Uluslararası toplumun en büyük sınavlarından biri de tam olarak burada başlamaktadır: İnsan hakları, güçlü olanın çıkarlarına göre mi savunulacaktır, yoksa gerçekten insan olmanın doğal bir hakkı olarak herkes için mi korunacaktır? Eğer adalet, siyasi ve ekonomik çıkarların gölgesinde kalıyorsa; eğer insan hakları bazı toplumlar için yüksek sesle savunulurken diğerleri için sessizlik tercih ediliyorsa, ortada gerçek anlamda evrensel bir insan hakları anlayışından söz etmek mümkün değildir.
Dünyanın neresinde olursa olsun zulme karşı ses çıkarmak, yalnızca siyasi bir tercih değil, insanlığın ortak sorumluluğudur. Filistin’de, Suriye’de, Yemen’de, Irak’ta ve Ortadoğu’nun diğer bölgelerinde yaşanan acılar, sadece o halkların değil, bütün insanlığın vicdanını ilgilendirmektedir.
Demokrasi, sessiz kalındığında değil, herkes için savunulduğunda anlam kazanır. İnsan hakları, seçici biçimde uygulandığında değil, hiçbir ayrım gözetilmeksizin herkes için korunduğunda evrensel bir değer hâline gelir.
Çünkü zulme karşı susmak, çoğu zaman zulmün devam etmesine zemin hazırlar. İnsanlık ise ancak adaleti kendisi için istediği kadar başkaları için de istediğinde gerçek anlamına ulaşır.
